Onze sponsors
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow

SINT SERVATIUS VAN MAASTRICHT

(St Servartius van Tongeren, St Servaas, St Servati , St Servais ,
St Sarbatios, St Servazio, St Serwacy, St Servatus, St Szervac)
Feestdag : 13 mei

servatius1aLeven en legende :

Volgens de overlevering stamde Servatius uit de stad Paenestia, tussen Armenië en Perzië. Hij zou een bloedverwant in de vierde graad geweest zijn van Jezus. Een zuster van de heilige Anna, de moeder van Maria (O.L.Vrouw) heette Esmeria. De kleinzoon van Esmaria een zekere Emiu (die dus een achterneef was van Jezus) trouwde met Memelia. Zij kregen een zoon en dat was Servatius.

Als jonge man verliet Servatius zijn geboortestreek en trok naar Jeruzalem. Daar viel hij weldra op door zijn veelvuldig tempel bezoek en zijn vroomheid. Dit trok de aandacht van de patriarch van Jezuzalem die hem voorstelde priester te worden. Servatius stemde toe en werd aangesteld tot behoeder van de heilige plaatsen.
Toen hij eens de mis opdroeg verscheen hem een engel die hem gebood naar Gallië te gaan om er een ambt van bisschop waar te nemen. Servatius wierp op dat hij Gallië helemaal niet kende en niet eens wist waar het lag en welke taal men er sprak. De engel stelde hem echter gerust en zei : "God zal voor je zorgen en ik zal je gids zijn."
Zo gebeurde het dat Servatius in Tongeren belandde.

Zeven jaar eerder was Valentinus de laatste bisschop van Tongeren gestorven. Juist voor zijn dood had deze, gezien hij geen opvolger vond, zijn staf en mijter op het altaar van de O.L.Vrouw kerk gelegd. Met dreiging van een banvloek had hij bevolen dat geen enkele ongeroepene of onwaardige die mijter en staf mocht aanraken. Reeds verscheidene keren was de gelovige gemeenschap bij elkaar gekomen om een opvolger te kiezen doch geen kandidaat kon voldoende stemmen vergaren. Nu waren ze weer eens bijeen met in hun midden een onbekende pelgrim.
Opeens vervulde de kerk zich met een helder licht en een engel leidde de pelgrim naar het altaar en zette hem de mijter op het hoofd en bood hem de staf aan. De pelgrim was Servatius, hij nam het woord en sprak de menigte toe en alhoewel hij hun taal niet sprak toch verstonden ze hem.
In de zeven jaar dat er geen bisschop was, waren de christelijke zeden fel afgezwakt en verwaterd. Bisschop Servatius wilde dit met strenge hand herstellen, doch dit viel niet in goede aarde bij de Tongenaren en zij joegen hem tenslotte weg .

Servatius trok naar Maastricht, waar God hem in een visioen vertelde dat de stad Tongeren zou gestraft worden en overvallen door een machtig ruitervolk. Dit hemels dreigement berokkende Servatius veel verdriet en hij besloot naar Rome te reizen om op het graf van Sint Petrus te bidden voor het behoud van Tongeren.

servatius5a 
Servatius bereikte Rome op Aswoensdag. Veertig dagen lang leefde hij op water en brood, deed goede werken, liep alle kerken van Rome af en smeekte God dagelijks op zijn blote knieën om de christenen in Tongeren en Gallië te sparen.
Op Goede vrijdag ging hij naar de sint Pieterskerk en volgde er de plechtige herdenking van Jezus lijden. Terwijl hij in gebed verzonken was kreeg hij een visioen, hij zag de hemel open gaan, ontelbare heiligen stonden rond de troon van de Opperste Koning. Opnieuw bad Servatius om Tongeren en Gallië te sparen. Doch Jezus wendde zijn hoofd af, als wenste hij de bede van Servatius niet te horen. Enkele heiligen waaronder Stefanus deden ook een goed woord. Doch het hielp allemaal niet.

Toen sprak Petrus: "Je smeekbeden zijn tevergeefs. Onze Heer Jezus heeft vaak de hand over zijn hart gestreken, maar telkens hervielen die mensen weer in zonden en weigerden ze hardnekkig de geboden te volgen. Nu wil God geen genade meer tonen. De Hunnen zullen weldra dood en verderf zaaien in Gallië en Tongeren." " Is er echt niets meer aan te doen ?" vroeg Servatius en Petrus antwoordde: " De Galliërrs die nog tijdig tot inkeer komen zullen gespaard worden, maar voor Tongeren kent God geen genade meer, de stad zal volledig verwoest worden, bespaar je de moeite om nog voor hen te bidden." Daarop overhandigde Petrus een fraaie zilveren sleutel aan Servatius en zei: " Servatius, je bent met goede moed hierheen gekomen, ik geef je deze sleutel, het is een tastbaar bewijs van Gods liefde voor u, daarmee zul je de poorten naar de hemel kunnen openen, keer nu terug naar Gallië. En dat deed Servatius.

Terug in Tongeren bracht hij zijn bisschopzetel en de schatten van de jonge kerk over naar het veilige, door de Romeinen versterkte Maastricht. Nog vele jaren leefde hij in Maastricht, hij zou er op 13 mei, pinkstermaandag in 384 gestorven zijn. Na zijn dood vielen de Hunnen Gallië binnen en verwoestten de hele stad Tongeren, Maastricht echter bleef gespaard.

Boven het graf van Servatius liet de h. Monulphus in 560 de Sint Servaaskerk bouwen, waar zijn relieken zich nog steeds bevinden. Zijn relieken worden bewaard in de beroemde "noodkist" zo genoemd omdat men vanaf de middeleeuwen het schrijn in tijden van nood door de stad draagt. Om de zeven jaar trekt nog steeds de processie "heiligdomsvaart" genoemd, uit.

Patroon van :

schrijnwerkers (klompen), slotenmakers (sleutel)

Aanroepen tegen :servatius6a

plotse dood, doodsangst, ziekte onder het rundvee, tegen ratten en muizen, botziekte, koorts, roos, voetpijn, verlamming, vorstschade

Aanroepen voor :

een goede oogst, een lang leven.

Afbeelding en attributen :
  • als bisschop met mijter en staf en in zijn hand de sleutel die hij van de H Petrus kreeg, aan zijn voet ligt dikwijls een draak (deze stelt het Arianisme - een ketterij voor - die hij hevig bestreden heeft)
  • soms ook met een adelaar die hem met gespreide vleugels zou beschermd hebben tegen de zon toen hij op pelgrimstocht was naar Rome.
  • soms met klompen omdat een andere legende vertelt dat hij doodgeslagen werd met klompen.
  • soms wanneer een engel hem de mijter en staf brengt voor zijn bisschopswijding.
Weerspreuken :

Samen met de heilige Pancratius van Rome (12 mei) en de heilige Bonifacius van Tarsies (14 mei) vormt Servatius de IJSHEILIGEN. (dit omdat meestal rond deze tijd de laatste nachtvorst kan voorkomen, deze kan schade berokkenen aan bloesems en planten, hierna begint de zomerperiode, het startsein om te zaaien en te planten.)

*** Voor nachtvorst ben je niet beschermd totdat Servatius zich ontfermt.
*** Geen rijm na Sint Servaas, geen vlok na Sint Bonifaas
*** Voor Sint Servaas geen zomer, na Sint Servaas geen winter.
*** Van Sint Servaas graf, blijf de sneeuw af.
*** Pancraas, Servaas, Bonifaas geven vorst en ijs, helaas.
*** Wie zijn schaap scheert voor Sint Servaas, houdt meer van de wol dan van zijn schaap
*** Is met Sint Servaas geen rijm te zien, dan zal Bonifaas geen sneeuw ons bien
*** Voor ijsheiligen de bloemen buiten, veelal kan je daarnaar fluiten.
*** Wacht tot ze zijn voorbij, U en de bloemen zijn dan blij.

Bronnen :

•"Vroom Vlaanderen". Jaak Venken, uitg. 't Kandelaartje, Hasselt 1999
•"Heilige in de lage landen". Ludo Jongen, uitg Davidsfonds ,Leuven, 2005
•"Geneesheiligen in de lage landen",Jo Claes, Alfons Claes, Kathy Vincke, uitg.Davidsfonds, Leuven, 2005
•"De heiligen". Stijn van der Linden, uitg.Contact, Antwerpen 1999

Tekst: Johan P

Terug naar boven

Naar lijst der heiligen van de maand