Onze sponsors
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow

SINTE DYMPHNA VAN GEEL

(St Dimpna, St. Dimpha, St Dymphana, St Dympna, St Damnat St Dimna)
Feestdag : 15 mei

dymphna1aLeven en legende :

Dymphna leefde op het einde van de 6de en het begin van de 7de eeuw. Zij was de dochter van een heidense Ierse koning. Haar moeder was een beeldschone vrouw die door haar man aanbeden werd.
Hun enig kind, een dochter heette Dymphna deze was het evenbeeld van haar moeder. Dymhphna werd in het geheim door Gerebern in het christelijk geloof onderwezen en bekeerd.
Toen Dymphna ongeveer twaalf jaar was overleed haar moeder na een kort ziekbed. Haar vader verloor alle levenslust. Daarom begonnen zijn raadgevers hem te overtuigen en er op aan te dringen dat hij opnieuw in het huwelijk zou treden om zo te zorgen voor een mannelijke troonopvolger. Aanvankelijk weigerde hij, maar uiteindelijk was hij akkoord en hovelingen werden uitgezonden om een geschikte vrouw te zoeken, doch tussen alle kandidaten was er niet één, die de schoonheid van zijn overleden vrouw kon evenaren. De in zijn ogen volmaakte vrouw leefde aan zijn eigen hof, namelijk Dymphna. Hij wilde dan ook zijn eigen dochter dwingen om met hem te trouwen of toch ten minste het bed te delen.

Dymphna schrok hevig van haar vaders begeerte en werd met afschuw en walging vervuld. Ze wist hem voorlopig van haar lijf te houden door te bedingen dat ze eerst veertig dagen zouden wachten en daarna netjes zouden trouwen. In haar wanhoop richtte ze zich tot Gerebern. Nog liever op de vlucht slaan dan de bloedschande ondergaan oordeelden beiden en in het geheim vluchtten ze per schip naar het vasteland. In Antwerpen gingen ze aan land en trokken dan verder het binnenland in tot ze in het dorp Geel kwamen, waar ze in een herberg een maaltijd gebruikten en de nacht doorbrachten. Nadat ze 's anderendaags alles betaald hadden trokken ze nog enkele kilometer verder tot ze een geschikte schuilplaats vonden midden op de heide in een vervallen kapelletje. Nadat ze het kapelletje hersteld hadden leidden ze er jarenlang een vroom en godsvruchtig leven. 

Ondertussen had vader gemerkt dat zijn dochter verdwenen was. Razend gaf hij zijn dienaren de opdracht ten koste van alles haar terug te vinden. Dikwijls trok hij zelf mee op zoek. Zo belandden ze ook in Antwerpen en even later in de omgeving van Geel. Toen zij in een herberg afgestapt waren om iets te drinken en hun onkosten betaalden merkte de herbergier op " Hé, dit zijn dezelfde vreemde munten als waarmede dat mooie meisje en haar priester hier betaalden." De dienaren gingen dit vlug aan de koning vertellen en deze vroeg aan de waard : " Weet jij dan soms ook waar dat mooie meisje nu is ?" "Ja zeker, ze wonen hier wat verder in het kapelletje op de heide."De koning ging meteen op weg. Zodra hij zijn dochter zag laaide zijn begeerte weer op en hij zei: " Lieve Dymphna, ik verlang zo naar U. Waarom heb je me in de steek gelaten? Trouw met me ?" Maar Dymphna weigerde.

Nu wilde de koning zijn dochter hardhandig tot gehoorzaamheid dwingen. Gerebern wilde verzoenend tussen komen maar werd op bevel van de woeste koning door zijn dienaren gedood. Ondanks de dood van Gerebern weigerde Dymphna op het aanbod van haar vader in te gaan. Ze zei : "Vader wat U mij ook aanbiedt, ik weiger het bed met u te delen, ik wil geen koningin worden, ik wil geen rijkdom en schatten. Ik wil enkel op eerbare wijze mijn schepper dienen". Daarop gaf de koning aan zijn dienaren de opdracht ook het meisje te doden. Die deinsden evenwel achteruit en niemand durfde het zwaard tegen haar verheffen. Hierop greep de koning zelf in en met één zwaardslag doodde hij zijn bloedeigen dochter.dymphna2a

Haar lichaam achterlatend voor de vogels en wilde dieren keerde hij wrokkig terug naar Ierland. Geen enkel beest raakte haar lichaam echter aan hetgeen de mensen ten zeerste verwonderde. Daarom wikkelden ze zelf haar lichaam in doeken en begroeven het. Rond Dymphna's graf vonden voortdurend wonderen plaats. Op een dag was een dakwerker het dak van de kerk aan het herstellen, hij deed dat gratis uit devotie voor Dymphna. Tijdens het werk sneed hij per ongeluk met een vlijmscherp mes zijn linkerduim af. Hij smeekte Dymphna hem te helpen. Hij drukte de afgesneden duim tegen zijn hand en op wonderbaarlijke wijze genas hij.

Een houtbewerker uit Antwerpen had 's nachts vaak last van nachtmerries, zo erg dat hij bij gebrek aan slaap langzaam krankzinnig werd. Hij liep razend en tierend door de stad. Geen enkele dokter kon hem helpen. Ten einde raad bond men hem stevig op een kar en bracht hem naar Geel in de hoop dat hij door bemiddeling van Dymphna zou genezen. Een hele tijd verbleef hij in de omgeving van het graf van de heilige Dymphna doch er gebeurde niets. Daarop kwam zijn familie hem halen, stevig geboeid zette ze hem weer op de kar. Op de terugweg naar Antwerpen rukte de zieke zich echter los en sprong in een diepe poel. Hij zonk onmiddellijk. Na een tijdje werd hij uit de poel gehaald en leek gestorven, maar na een uurtje kwam de man weer bij en was hij volkomen genezen.

Dankzij Dymphna werden daarna nog vele krankzinnigen genezen. In de 15de eeuw bouwde de stad Geel ter ere van Dymphne naast de grafkerk een hospitaal waar vele geesteszieken verpleegd en genezing vonden

Patrones van :

bezetenen, geesteszieken, epileptici .

Aanroepen tegen :

krankzinnigheid , bezetenheid (omdat zij de duivelse bezetenheid van haar vader wist te weerstaan), jicht, verlammingen.

Attributen en afbeeldingen :

•als een prinses in een prachtig hermelijnen gewaad en een kroon op haar hoofd. In haar hand houdt ze een zwaard waarvan de punt soms in de nek steekt van een geketende duivelsfiguur aan haar voeten. Deze figuur symboliseert zowel haar vader als de duivel.
•met een martelaarspalm, een opengeslagen boek en een scepter
•op de achtergrond ziet men dikwijls het tafereel van haar onthoofding.Dymphnakerk in Geela

Kerk van Geel
Anekdote :

In de kerk van Geel bewaart men een tegel met haar naam, die werd vroeger om de hals van de bezetenen gehangen ter genezing. Later groeide de therapie uit tot een groot ceremonieel naast de kerk bevond zich een ziekenkamer. Hierin werden de waanzinnigen negen dagen lang opgesloten zonder contact met de buitenwereld. zij moesten dertig paternosters bidden , drie ter ere van de H.Drievuldigheid, vijftien ter ere van de vijftien Bloedstortingen van Christus, zeven ter ere van de Zeven weeén van Maria en vijf ter ere van de H. Dymphna. Elke dag moesten ze driemaal onder de reliekkast van de H. Dymphna doorkruipen. Ze moesten hun eigen gewicht in graan offeren dat zij bij elkaar moesten bedelen, later werd dit vervangen door het betalen van een geldsom.
Gedurende het negendaags verblijf in de ziekenkamer kwam een priester voor hen bidden en gaf hun het vingerwater, het water van de handwassing tijdens de mis, te drinken. Ze mochten tijdens deze negen dagen ook niet van klederen verwisselen. Wanneer de ziekenkamer te vol was, werden de zieken tijdelijk bij de burgers ondergebracht. Zo ontstond de huidige internationaal gereputeerde gezinsverpleging waarbij patiënten voor kortere of langere tijd in gastgezinnen ondergebracht worden en werk krijgen bij de plaatselijk handelaars of op boerderijen.

Bronnen :

•"Vroom Vlaanderen", Jaak Venken, uitg. 't Kandelaartje , Hasselt 1999.
•"Heilig in de lage landen." Ludo Jongen, uitg. Davidsfonds, Leuven 2005.
•"Geneesheiligen in de lage landen." Jo Claes, Alfons Claes, Kathy Vincke, uitg. Davidsfonds, Leuven 2005


Tekst: Johan P

Terug naar boven

Naar lijst der heiligen van de maand