Onze sponsors
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow
  • An Image Slideshow

Sinte Ursula van Keulen en de Elfduizend Maagden 

 (St Ursule, St Urszula, St Vorsila , St Orsola)
Feestdag : 21 oktober

ursula2aLeven en legende :

In het Schotse Kalidonië leefde Diometus een tot het christendom bekeerde koning.
Hij had een beeldschone dochter die Ursula heette. Regelmatig wendden prinsen uit de omgeving zich tot Diometus voor de hand van zijn dochter. Doch Ursula wees elk aanbod af met de bewering dat alleen Christus haar bruidegom kon zijn .

De toenmalige koning van Engeland was een machtig man en had al vele volkeren aan zich onderworpen. Ook hij hoorde van de maagd Ursula en zei “ ik zou de gelukkigste man van de wereld zijn als ik haar als bruid aan mijn zoon Aethetrius kon schenken”. De jongeman wilde dit zelf ook heel graag en beiden dachten dat Diometus hun aanbod niet kon weigeren.
Dus zond men herauten naar Ursula’s vader. Ze moesten hem complimenten geven en veel geschenken in het vooruitzicht stellen indien hij toestemde, zou hij dit echter niet doen dan moesten ze hem bang maken met allerlei bedreigingen.

Het verzoek bracht Diometus in geweldige gewetensnood want hij wilde zijn dochter niet tegen haar wil tot vrouw geven aan één of andere afgodendienaar. Anderzijds was hij bang van de woede van de machtige Engelse koning. Terug getrokken op haar kamer bad Ursula om hulp en zie ’s nachts bracht een engel in een droom de oplossing.

’s Anderendaags stemde Ursula tot grote verwondering van haar vader toe, echter wel op twee voorwaarden, namelijk er moest een periode van drie jaar voorbij gaan tijdens dewelke Ursula op bedevaart zou gaan naar de paus van Rome en ondertussen moest de zoon van de Engelse koning zich bekeren en laten dopen tot het christendom. Beide voorwaarden werden aanvaard. Aethetrius zocht uit het gevolg van zijn moeder ook enkele maagden en deze zouden met Ursula meegaan. Ondertussen zou hij zich laten onderwijzen in het christendom en zich voorbereiden op zijn doopsel.

En zo gebeurde het dat Ursula inscheepte op weg naar het vasteland vergezeld van tien maagden, die elk duizend andere maagden in hun gevolg meevoerden.ursula3a

De reis verliep voorspoedig en via Keulen voer de vloot de Rijn op naar Bazel. Van daaruit begon een moeilijke en wekenlange voettocht naar Rome. De paus was ingelicht over hun komst en van op de trappen van de St Pieters kathedraal heette hij hen welkom en zegenden hen. Na de gebruikelijke bezoeken aan het graf van Sint Petrus en de rustplaatsen van de martelaren maakte de stoet zich klaar om terug te keren. Plots stond de paus op van zijn troon op, hij legde zijn staf en mijter neer en tegen de wil van de hoge geestelijkheid begeleidde hij Ursula op haar terugtocht tot in Bazel. Daar namen de duizende pelgrims weer de boot.

Van op een verhoog zegende de paus elk vaartuig. Biddend en psalmenzingend voer de vloot weer richting Keulen. Wat ze niet wisten was dat Keulen ondertussen in handen was gevallen van de Hunnen en hun heidense vorst Attila. Toen ze Keulen naderden werden ze ontvangen op een regen van pijlen. Rood bloed kleurde de plankenvloer van menig schip en het water van de Rijn. Ursula werd gevangen genomen en voor Attila gebracht.

Ook hij was onder de indruk van haar schoonheid en wilde haar tot vrouw nemen. Fier en waardig weigerde ze. Attila die niet gewoon was dat iemand niet naar hem luisterde en al snel begreep dat hij deze zelfbewuste vrouw niet zou kunnen dwingen nam dan maar zijn boog en met zijn eigen handen schoot hij een pijl recht in haar hart waarop ze dood neerviel voor zijn voeten. Alle overlevende vrouwen werden op hun beurt gedood. Slechts twee konden ontsnappen een zekere Cordula, maar deze was zo dom om s’ anderendaags toch te voorschijn te komen waarop ze meteen gedood werd. Haar feestdag viert men dan ook op 22 oktober, de tweede Cunera ontkwam dankzij de hulp van een zekere Radboud, maar werd later door de jaloerse echtgenote van haar redder gewurgd. Omdat de maagden een marteldood gestorven waren ter verdediging van hun christelijk geloof werden ze heilig verklaard.

De verering van de heilige Ursula en haar maagden nam zeer toe toen men in 1055 in Keulen een grafveld vond met heel veel graven, men dacht dat het de graven waren van de elfduizend maagden, alhoewel een Duitse geestelijke aantoonde dat het ging om een grafveld van een Romeins legioen van Colonia Agrippina (Keulen) en dat het niets te maken had met de legende van Ursula. Toch bleef in het volksgeloof het grafveld de begraafplaats van Ursula en haar volgelingen en nam men de verklaring van de Duitse geestelijke niet voor waarheid aan.

Patrones van :ursula4a

universiteiten, jonge meisjes, schoolkinderen, leraressen, opvoeders, lakenkooplieden , de Ursulinenorde .

Aanroepen :

voor een goed huwelijk, tegen kinderziekten in oorlogstijd, tegen kinderen die maar steeds blijven wenen.

Afbeelding en attributen :
  • als een jonge koningsdochter, meestal heeft zij een of meerdere pijlen in haar hand of steekt er een pijl in haar hals of borst.
  • Onder haar mantel schuilen vaak enkele jonge vrouwen, soms ook enkele Ursulinen.
  • Als symbool van haar marteldood draagt ze ook dikwijls een palmtak.
  • Andere attributen zijn een boek, en scepter, een schip naast haar of in haar hand, een duif onder haar voet of in de handpalm.
Weerspreuken :
  • “Zoals het weer is met sinte Ursula, zo zal ook de winter wezen.”
  • “Gelijk Ursula zingt, zo de winter volindt “(voltooit).
  • “Doe met Ursula de oogst maar binnen, anders komt Judas (28 oktober) met sneeuw voor de pinnen. “(begin maar tijdig aan de oogst, want het weer van deze tijd zou U wel eens kunnen verrassen).
Waren het wel elfduizend maagden ?

Vermoedelijk is het een foute interpretatie van de oorspronkelijke tekst.
Hierin stond XI M, waarbij men de M als duizend is gaan interpreteren terwijl de M waarschijnlijk martelaren betekende. Een andere verklaring verwijst naar de naam van één van de elf maagden, men noemde haar Undecimillia hetgeen betekent “ de kleine elfde”, waarschijnlijk was er eentje uit het gezelschap die maar klein van gestalte was en daarom zo genoemd werd, later is men dat gaan vertalen als elfduizend.

Bronnen :
  • "Vroom Vlaanderen” Jaak Venken, uitg ’t Kandelaartje Hasselt 1999
  • “De heiligen” Stijn van der Linden, uitg Contact, Antwerpen, 1999
  • “ Weerberichten” Spreuken en boerenwijsheid als weervoorspellers
  • ” A.H.de Weijer", uitg Bigot, Antwerpen

Tekst: Johan P.

Terug naar boven

Naar lijst der heiligen van de maand